محمد رضا واليزاده معجزى
593
تاريخ لرستان ( روزگار قاجار ) ( فارسى )
ترخيص فاضل خان و حسن خان سران انقلاب : امير اشرف ، شيخ على خان ، ديوان بيگى ، آقا ربيعا ، معين السلطنه ، سيف اللّه خان ، مير شيخ على خان و عدهاى از معاريف شهر خرمآباد كه بعدا به جمع انقلابيون پيوستند ؛ در خانه سيد باقر بحر العلوم امامجمعه با نظام السلطنه ملاقات و به او تكليف كردند كه فورا دستور استخلاص فاضل خان ايلخانى و حسن خان ايل بيگى را صادر سازد . نظام السلطنه كه در بند اسارت محبوس بود و غير از اطاعت چارهاى نداشت ، فورا عدهاى قزاق را با جمعى سوار سگوند همراه كردند و به نايب الحكومه خود در بروجرد نوشت كه دو نفر خان سگوند را به لرستان اعزام دارند . البته اين كارها را با اختيار انجام نداد ، بلكه امير اشرف مهر او را از جيبش درآورده پاى نامهها مىزده است . نظام السلطنه چند روزى در خانهء امامجمعه زندانى و تحتنظر بود و از پايان كار خود سخت در انديشه و بيم از آن داشت كه جهال قوم قصد جان او را بكنند . بنابراين محرمانه از حاج ملا رشيد مجتهد « 1 » استمداد نمود .
--> ( 1 ) . جناب عمدة العلماء و زبدة الفضلاء رئيس الموحدين ناشر احكام شرع مبين حجة الاسلام شريعتمدار مرحوم حاج ملا رشيد متخلص به ضيايى از خانوادههاى معروف و شرفا و نجباى شهر دزفول بودهاند . والد او مرحوم حاج بابا از اجله صلحاى زمان بوده ، تولد آن فقيه و عارف بزرگ در سال 1247 واقع و بدوا تحصيلات ايشان در بلده دزفول و در خدمت شريعتمدار آقا شيخ محمد طاهر و سيد حسن بزرگ نجل زكى مرحوم زبدة الفقهاء آقا سيد عبد الكريم موسوى معروف به " سادات گوشه " كه از فحول علماء و سادات مبرز و برجسته اماميه و داراى اخلاق حميده و علوم غريبه كه از جمله آثار حسن سيرت و زيبايى فطرت آن بزرگوار اينكه يك روز طلاب ايشان مجتمع و موقع تدريس رسيده ، طول كشيد و حاجى مشاراليه براى تدريس تشريف نياوردند ، طلاب در اصرار به مرحوم سيد كه مشغول تدريس شوند . مرحوم سيد در مقام تمجيد فرمودند : « بايد صبر كرد تا آقاى ضيائى تشريف بياورند . نظر به اينكه استفادههائى كه من از آقاى ضيائى مىبرم ، بيش از استفادهاى است كه از من به ايشان مىرسد . پس از مدتى تحصيل در دزفول به نجف اشرف و در خدمت جناب خاتم المجتهدين و حجت الزاهدين حاج شيخ مرتضى انصارى اعلى اللّه مقامه الشريف و پس از ايشان در خدمت ميرزا محمد حسن شيرازى در " سرمن را " تحصيلات خود را تكميل و اجازه اجتهاد از آقايان به ايشان رسيده و ثانيا از نجف اشرف عودت فرمود و در خدمت سيد الفقهاء آقاى سيد مرتضى كشميرى كه شرححال آن بزرگوار در نزد اخيار و ابرار اظهر من الشمس است رسيد و از فيض حضور ايشان تهذيب اخلاق ظاهرى و باطنى و تكميل و تزكيه نفس فرمود و پس از آن به شهر دزفول مراجعت و در مجلس تدريس ايشان عده كثيرى از آقايان حكام و سادات و فضلاى با احترام حضور بههم رسانيد و استفاده و استفاضه كامل برد و پس از مدتى در خرمآباد و بروجرد مشغول تدريس گرديد . ثانيا به نجف اشرف مشرف شده و مدتى در آن ارض مقدس اقامت نمود و پس از چند سال به دزفول مراجعت و در ماه ربيع الثانى در سنة 1232 هجرى به جوار رحمت حق و به لقاى مواليان خويش فائز شده ، برحسب وصيت خودشان در مقبره استادش مرحوم آقا سيد حسين و سيد عبد الكريم مدفون كه فعلا اين مقبره محل استجابت دعا خاص و عام اهالى لرستان است . رحمة اللّه عليه و جميع المؤمنين و المومنات . در مقدمه ديوان او چاپ 1332 پارهاى از كرامات ايشان آمده است همچنين علت مهاجرت ملا